Ðến nay, Việt Nam vẫn tồn tại nhiều khó khăn để phát triển một nền kịch múa xứng tầm với thời đại.
Kịch múa (ballet) là một loại hình nghệ thuật sân khấu tổng hợp tập hợp nhiều đỉnh cao về những kỹ năng sáng tạo của nghệ thuật múa và nhiều loại hình nghệ thuật khác như âm nhạc, mỹ thuật, sân khấu... Sáng tác, dàn dựng được một vở kịch múa hay là một công việc không đơn giản. Ballet là dòng múa cổ điển bác học có xuất xứ từ nhiều nước châu Âu. Không ít đạo diễn, diễn viên ballet Việt Nam đã trưởng thành từ các nhà hát nổi tiếng ở Liên Xô (trước đây).
Chuyện kể của những chiếc giày là một ý tưởng tuyệt vời nói về những nghệ sĩ múa đang ngày đêm âm thầm cống hiến và bươn chải với nghề, với đời. Vở diễn gồm nhiều tiết mục: Chuyện sàn tập, Chuyện đời thường, Chuyện những chàng trai, Xa nhà, Chuyện những người bạn, Ngã rẽ, Giày, Ước, Kỷ niệm, Chuyện kể tiếp – tất cả được xâu chuỗi, trình diễn theo trật tự nhất định, hợp thành một câu chuyện lớn.
Đó là câu chuyện hằng ngày trên sàn tập của dân múa, Ở đó có cô giáo toàn thân áo tím, vừa chỉnh nhạc vừa hướng dẫn tập, rồi sửa từng động tác cho các em. Có anh chàng đi trễ chạy te te từ dưới sân khấu lên sụyt sụyt đừng mách cô, đồng bọn cười he he nói cô ơi cô ơi nó đi trễ vì đêm qua bận trồng cây đó cô… Có những động tác thực hiện sai, có tiếng cười, có những giọt mồ hôi… Rồi tập xong, cả bọn vừa tháo giày, thu dọn rồi rủ nhau đi ăn ốc, vừa ồn ào náo nhiệt vừa hồn nhiên. Cái khoảng cách giữa sân khấu và khán giả đã bị phá vỡ từ ngay lớp diễn đầu tiên ấy.
Nhỏ thó, lù rù, chậm chạp... nếu những ngữ từ này được chọn dùng để mô tả một con người thì thật khó có thể chiếm lĩnh sự thiện cảm. Vậy mà còn hơn cả thế: thì thào tiếng gió, khiến người nghe căng tai, thắng óc để cố hiểu. Rướn mày, rướn mắt bắt người ta phải khám phá nốt những gì ông muốn nói. Thế mà đó lại chính là thầy tôi, thầy của nhiều thế hệ học trò, của nhiều tài năng múa thành đạt. Cho dù người viết chưa nêu đích danh: đó là ai? Thì chân dung một người thầy đã được phác họa.
Chân dung NSND, biên đạo múa, nhà giáo Nguyễn Công Nhạc
Sau nhiều lần hẹn, ông mới sắp xếp được thời gian để tiếp tôi. Ấy là vào một buổi chiều đã khá muộn, đồng hồ đã chỉ vào con số kết thúc một ngày làm việc tại công sở. Câu chuyện của chúng tôi xoay quanh nghệ thuật múa. Hóa ra, NSND Ứng Duy Thịnh không chỉ tài ba trong lĩnh vực sáng tạo cái đẹp mà ông còn là một nhà sư phạm nghệ thuật chuyên nghiệp. Câu chuyện của ông dắt tôi đi từ cái đẹp này tới cái đẹp khác.
Nữ diễn viên ba lê, nghệ sĩ nhân dân Liên Xô Natalia Bessmertnova sinh ngày 19/7/1941 ở Matxcơva. Từ sớm cô bé Natasha đã yêu thích múa và quan tâm đến ba lê, chính vì vậy mà vào năm 1953 cha mẹ cô đã gửi cô vào học tại Trường Múa Matxcơva. Năm 1961 Bessmertnova tốt nghiệp Trường Múa (lớp của các nhà giáo M.A.Kozhukhova và S.N.Golovkina).
Những hình ảnh trong hoạt động nghệ thuật và cuộc sống đời thường của nữ nghệ sỹ nhân dân Natalia Bessmertnova
Mỗi khi có điều kiện và cơ hội quảng bá văn hoá, văn nghệ ở bất kì quốc gia nào ngoài lãnh thổ, đã bao giờ chúng ta nghĩ đến một chi tiết nhỏ, rất nhỏ, là mang thêm tờ rơi, thông tin quảng bá hình ảnh và du lịch?
Hồ Thiên Nga của người Trung Quốc
Tôi đã được bạn tặng một niềm vui bất ngờ là lần đầu tiên xem live vở kịch múa ballet của P.I. Tchaikovsky Hồ Thiên Nga, "vở ballet của các vở ballet", dựa trên nghệ thuật tạp kĩ Trung Quốc.
Theo ý đồ của Saint-Saëns, chương nhạc Thiên nga được dùng để phô diễn kĩ năng trình tấu của nghệ sĩ cello. Trong đó giai điệu mang hình tượng chim thiên nga được cello chơi trên nền hòa âm của hai đàn piano. Một piano thể hiện tiếng mặt nước lao xao, một piano thể hiện tiếng sóng cuồn cuộn.
Bản nhạc: LE CYGNE - The Swan (Thiên nga)
Trích tổ khúc “Vũ hội giả trang các con thú”
Tác giả: Camille Saint-Saëns
Thể hiện: Cello - Mischa Maisky
Có lẽ Hồ thiên nga đã có mặt trên tất cả các sân khấu ballet của thế giới. Các thế hệ biên đạo múa của nhiều nước đã, đang và sẽ còn suy ngẫm về Hồ thiên nga , để tìm cách đạt đến sự bí mật và chiều sâu triết học của âm nhạc Tchaikovsky.
Chân dung Pyotr Ilyich Tchaikovsky năm 1893
Ảnh: Alfred Fedecki. Nguồn: tchaikovsky-research.org
