Ngọn lửa Nghệ Tĩnh là một vở kịch múa Việt Nam, dàn dựng đầu tiên năm 1960, dàn dựng lần 2 và quay phim năm 1963. Vở kịch múa có 3 màn, 7 cảnh, do đội ngũ tập thể biên đạo múa Cục Tuyên huấn Tổng cục Chính trị sáng tác. Cùng với vở kịch múa Tấm Cám, đây là 1 trong hai vở kịch múa đầu tiên và lớn nhất, đồ sộ và có giá trị nhất trong những năm chiến tranh. Năm 2001, tập thể tác giả biên đạo múa Tổng cục Chính trị đã nhận được giải thưởng Hồ Chí Minh đợt II về văn học nghệ thuật cho tác phẩm.
Năm 1930- 1931, khi Đảng ta mới ra đời, một phong trào cách mạng đã dâng lên mạnh mẽ trong cả nước mà đỉnh cao là Xô - Viết Nghệ -Tĩnh (XVNT). Để tinh thần XVNT như ngọn lửa thiêng, có sức sống lâu bền, mạnh mẽ, lan tỏa vào đời sống nhân dân trong cả nước và bạn bè quốc tế, năm 1960, nhân kỷ niệm nhiều sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc, Quân ủy Trung ương, Tổng cục Chính trị đã cho ra mắt vở kịch múa "Ngọn lửa Nghệ- Tĩnh".
Ðến nay, Việt Nam vẫn tồn tại nhiều khó khăn để phát triển một nền kịch múa xứng tầm với thời đại.
Kịch múa (ballet) là một loại hình nghệ thuật sân khấu tổng hợp tập hợp nhiều đỉnh cao về những kỹ năng sáng tạo của nghệ thuật múa và nhiều loại hình nghệ thuật khác như âm nhạc, mỹ thuật, sân khấu... Sáng tác, dàn dựng được một vở kịch múa hay là một công việc không đơn giản. Ballet là dòng múa cổ điển bác học có xuất xứ từ nhiều nước châu Âu. Không ít đạo diễn, diễn viên ballet Việt Nam đã trưởng thành từ các nhà hát nổi tiếng ở Liên Xô (trước đây).
Chuyện kể của những chiếc giày là một ý tưởng tuyệt vời nói về những nghệ sĩ múa đang ngày đêm âm thầm cống hiến và bươn chải với nghề, với đời. Vở diễn gồm nhiều tiết mục: Chuyện sàn tập, Chuyện đời thường, Chuyện những chàng trai, Xa nhà, Chuyện những người bạn, Ngã rẽ, Giày, Ước, Kỷ niệm, Chuyện kể tiếp – tất cả được xâu chuỗi, trình diễn theo trật tự nhất định, hợp thành một câu chuyện lớn.
Đó là câu chuyện hằng ngày trên sàn tập của dân múa, Ở đó có cô giáo toàn thân áo tím, vừa chỉnh nhạc vừa hướng dẫn tập, rồi sửa từng động tác cho các em. Có anh chàng đi trễ chạy te te từ dưới sân khấu lên sụyt sụyt đừng mách cô, đồng bọn cười he he nói cô ơi cô ơi nó đi trễ vì đêm qua bận trồng cây đó cô… Có những động tác thực hiện sai, có tiếng cười, có những giọt mồ hôi… Rồi tập xong, cả bọn vừa tháo giày, thu dọn rồi rủ nhau đi ăn ốc, vừa ồn ào náo nhiệt vừa hồn nhiên. Cái khoảng cách giữa sân khấu và khán giả đã bị phá vỡ từ ngay lớp diễn đầu tiên ấy.
Nhỏ thó, lù rù, chậm chạp... nếu những ngữ từ này được chọn dùng để mô tả một con người thì thật khó có thể chiếm lĩnh sự thiện cảm. Vậy mà còn hơn cả thế: thì thào tiếng gió, khiến người nghe căng tai, thắng óc để cố hiểu. Rướn mày, rướn mắt bắt người ta phải khám phá nốt những gì ông muốn nói. Thế mà đó lại chính là thầy tôi, thầy của nhiều thế hệ học trò, của nhiều tài năng múa thành đạt. Cho dù người viết chưa nêu đích danh: đó là ai? Thì chân dung một người thầy đã được phác họa.
Chân dung NSND, biên đạo múa, nhà giáo Nguyễn Công Nhạc
Sau nhiều lần hẹn, ông mới sắp xếp được thời gian để tiếp tôi. Ấy là vào một buổi chiều đã khá muộn, đồng hồ đã chỉ vào con số kết thúc một ngày làm việc tại công sở. Câu chuyện của chúng tôi xoay quanh nghệ thuật múa. Hóa ra, NSND Ứng Duy Thịnh không chỉ tài ba trong lĩnh vực sáng tạo cái đẹp mà ông còn là một nhà sư phạm nghệ thuật chuyên nghiệp. Câu chuyện của ông dắt tôi đi từ cái đẹp này tới cái đẹp khác.
Nhỏ thó, lù rù, chậm chạp... nếu những ngữ từ này được chọn dùng để mô tả một con người thì thật khó có thể chiếm lĩnh sự thiện cảm. Vậy mà còn hơn cả thế: thì thào tiếng gió, khiến người nghe căng tai, thắng óc để cố hiểu. Rướn mày, rướn mắt bắt người ta phải khám phá nốt những gì ông muốn nói. Thế mà đó lại chính là thầy tôi, thầy của nhiều thế hệ học trò, của nhiều tài năng múa thành đạt. Cho dù người viết chưa nêu đích danh: đó là ai? Thì chân dung một người thầy đã được phác họa.
Chân dung NSND, biên đạo múa, nhà giáo Nguyễn Công Nhạc
